پیش‌شستشوی پارچه قبل از برش و دوخت، جمع‌شدگی احتمالی را زودتر نشان می‌دهد. خیلی از پارچههای نخی و کتان در اولین شستشو کمی کوتاه میشوند. اگر این کار را نکنید، لباس آماده ممکن است بعد از شستن کوچک شود و اندازه درست از بین برود. برای پارچه‌هایی که خشکشویی میشوند یا از قبل شسته شده‌اند، معمولاً لازم نیست.
چرا پارچه جمع می‌شود؟
در بافت پارچه، الیاف تحت کشش هستند. وقتی آب و گرما به آن‌ها می‌رسد، به حالت طبیعی برمی‌گردند و پارچه کوتاه‌تر می‌شود. این جمع‌شدگی در جهت تار و پود متفاوت است. پارچههای نخی ساده و کتان بیشتر این خاصیت را دارند. پارچههای مصنوعی کمتر جمع میشوند اما ممکن است رنگ پس دهند یا شکل عوض کنند.
برای کدام پارچهها لازم است؟
پارچه متقال، نخی ساده، کتان، برخی پارچههای مانتویی نخی و پارچه‌هایی که روی برچسب آن‌ها «قبل از دوخت بشویید» نوشته شده، نیاز به پیششستشو دارند. ساتن، مخمل، حریر، پارچههای کش‌دار با لایکرا زیاد و پارچه‌هایی که فقط خشکشویی میشوند، معمولاً نیازی ندارند. اگر مطمئن نیستید، یک تکه کوچک را بشویید و ببینید چقدر تغییر می‌کند. تغییر بیش از ۳-۴ درصد معمولاً نشان می‌دهد که پیششستشو لازم است. برای اندازه‌گیری دقیق، یک مربع ۲۰ در ۲۰ سانتی‌متر روی پارچه بکشید، بشویید و دوباره اندازه بگیرید. درصد جمع‌شدگی را محاسبه کنید و در الگو جبران کنید اگر نمی‌خواهید کامل بشویید.
پیششستشو برای پارچههای خاص
پارچه جین معمولاً جمع می‌شود و بهتر است قبل از دوخت شسته شود. پارچه مخمل را با دقت و بدون چلاندن بشویید یا فقط بخار کنید چون خواب آن جابه‌جا می‌شود. پارچههای چاپ‌دار ممکن است رنگ پس دهند؛ جدا بشویید. پارچههای آستری سبک را هم اگر نخی هستند بشویید تا بعداً چروک و جمع نشوند. همیشه برچسب مراقبت پارچه را بخوانید. اگر پارچه از قبل شسته شده (pre-washed) فروخته می‌شود، معمولاً نیازی به شستشوی مجدد نیست.
تفاوت جمع‌شدگی در جهت تار و پود
اغلب پارچهها در جهت پود بیشتر جمع میشوند. وقتی برش می‌زنید، خط تار را موازی لبه کناری پارچه بگیرید. بعد از پیششستشو دوباره خط تار را چک کنید چون ممکن است کمی جابه‌جا شده باشد. اگر الگوی دقیق دارید، بعد از شستشو اندازه قطعات را با الگو مقایسه کنید.
چطور درست پیششستشو کنیم؟
پارچه را باز کنید و لبه‌ها را با کوک یا زیگزاگ ببندید تا ریش نشود. با آب ولرم (مثل دمای شستشوی نهایی) و بدون مواد شوینده قوی یا با مقدار خیلی کم بشویید. از ماشین با دور ملایم یا دست استفاده کنید. کاملاً آبکشی کنید و در سایه خشک نمایید. بعد از خشک شدن، اتو کنید تا صاف شود. حالا می‌توانید برش بزنید.
اگر پارچه خیلی جمع شد، دوباره بشویید تا تثبیت شود. رنگ پارچههای تیره را جداگانه بشویید تا پس ندهد.
جایگزین پیششستشو
برای پارچه‌هایی که نمی‌خواهید کامل بشویید، می‌توانید با بخار اتو روی تمام سطح کار کنید. این روش جمع‌شدگی را کمتر می‌کند اما کامل جایگزین شستشو نیست. برای لباس‌هایی که بعداً خشکشویی میشوند، معمولاً بخار کافی است.
اشتباهات رایج
شستشوی با آب خیلی داغ باعث جمع‌شدگی بیش از حد می‌شود. خشک کردن در خشک‌کن باعث کوچک شدن بیشتر می‌شود. فراموش کردن بستن لبه‌ها باعث ریش شدن پارچه می‌شود. برش زدن قبل از خشک شدن کامل اندازه را اشتباه می‌کند. همیشه بعد از پیششستشو دوباره اندازه بگیرید اگر الگوی دقیق دارید.
چه زمانی به متخصص مراجعه کنیم؟
اگر پارچه گران‌قیمت یا حساس دارید و مطمئن نیستید چطور آماده کنید، از خیاط باتجربه بپرسید. در آموزشگاه خیاطی زیبندگان می‌توانید درباره انتخاب و آماده‌سازی پارچه سؤال کنید. دوره‌ها مدرک رسمی فنی‌وحرفه‌ای (بین‌المللی) دارند. برای اطلاع از هزینه با ما تماس بگیرید.
مطالب مرتبط: پارچه متقال چیست، ترتیب دوخت مانتو، انتخاب پارچه، آموزشگاه خیاطی زیبندگان.